فصل نهم معمارى دوره تيمورى 1 - مقدمه دستاوردهاى معمارى كه در اين فصل مورد بررسى قرار مىگيرد ، بيش از چهارصد سال از تاريخ ايران را شامل مىشود . نيمه اول دوره مورد نظر ما يكى از دوره‌هاى متغير در قلمرو قدرت سياسى است كه تغيير مرزها را نيز به دنبال داشت . ايران فقط در نيمه دوم اين دوره بود كه تحت اقتدار سياسى واحدى به ميزانى از امنيت و آرامش دست يافت . داستان معمارى اين دوره از سبك معمارى ايلخانان و تحول و توسعه آن در غرب و جنوب ايران ، در زمان سلسله‌هاى بعد از ايلخانان شروع مىشود . اين سبك ، همان سبكى است كه در ربع پايانى قرن هشتم / چهاردهم به ماوراءالنهر منتقل شد . سهمى كه تيمور و خاندان او در رواج سبك معمارى داشتند - نخست در ماوراءالنهر و سپس در شرق ايران يعنى مراكز قدرت تيمورى - بسيار حساس است . فعاليت در زمينه معمارى پس از زوال سياسى تيموريان در ميانه قرن نهم / پانزدهم ، تحت حمايت سلسله‌هاى تركمان به غرب ايران منتقل شد . اين رشته از فعاليت با شاه اسماعيل و جانشينان او ادامه يافت و سبك هماهنگ و همگونى پديد آمد و در سرتاسر قلمرو صفوى پراكنده شد . اعضاى خاندان شاهى و مأموران عاليرتبه دولتى در امور عام‌المنفعه پيش قدم بودند : شمارى از اقدامات شهرى مرهون تلاشها و كوششهاى رجال محلى بود . مذهب از مهمترين و كارآمدترين انگيزه‌ها در اين قلمرو به شمار مىرفت چون در نيمه نخست دوره مورد بحث ما ، فقط برخى از تأسيسات و عمارات مذهبى باقى مانده است . به غير از مساجد عمومى و خصوصى و نيز مدرسه و خانقاه ، تلاش عمده بر ساخت‌وساز و مرمت زيارتگاههاى بزرگ همانند آرامگاه امام رضا ( ع ) در